Potloden HB

Potloden HBTekenen en schrijven met een potlood kunnen we allemaal. Tja maar zomaar potloden HB kopen … zonder verder rond te kijken dat is ook wat. Toch een beetje meer onderzoek doen of er nog andere en/of betere potloden zijn? Waarom niet? We stellen ons voor…u wordt gevraagd om uw medewerkers binnen uw kantoor van een goed potlood te voorzien. Maar misschien heeft u plannen voor een gerichte marketing activiteit waarin het hb potlood een centrale plaats inneemt. Wat is er prettiger om te horen zeggen, wat tekent of schrijft dat potlood toch lekker…
Wat zijn HB potloden?
Wat houdt de hardheid van een HB potlood in?
Bestaan er verschillende hardheden?
Hoe is de huidige hardheidsschaal  ontstaan?
Waar zijn HB potloden uit samengesteld? 
Wat is het verschil tussen een HB potlood en een F potlood?
Waarom breken mijn potloodpunten steeds af?
Wie gebruiken er harde potloden Wie zachte potloden?
En als u het nog steeds niet zeker weet
Direct naar overzicht potloden

Wat zijn potloden HB?

Potloden HB zijn potloden  met een bepaalde hardheid. HB is een code voor deze hardheid. HB staat voor een gemiddelde hardheid van de stift in het rijtje van 9H, 8H, 7H, 6H, 5H, 4H, 3H, 2H, HF HB B 2B 3B 4B 5B 6B 7B 8B 9B. Als men niet de allerhoogste eisen stelt dan is een HB kwaliteit hèt potlood dat voor de meeste mensen prettig schrijft of tekent. De H staat voor hardheid, de B code voor zwartheid, dus de mate waarin het potlood grafiet achterlaat op de (papieren) ondergrond

Hardheid HB potlood Wat houdt het in?

De hardheid van de potloodstift wordt zoals gezegd uitgedrukt door een code, twee letters, bijvoorbeeld HB of HF. of een combinatie van een letter met een cijfer, bijvoorbeeld 2H of 3B. Als we het over de hardheid van potloden HB hebben dan kunnen we spreken over een uitgebreide reeks hardheden. We beginnen met het meest harde potlood 9H Daarna gaan we langzaam van hard naar de meest zachte kwaliteit, het 9 B potlood.  De totale reeks ziet er als volgt uit: 9H, 8H, 7H, 6H, 5H, 4H, 3H, 2H, HF HB B 2B 3B 4B 5B 6B 7B 8B 9B. (Koh-i-noor-reeks) In Europa kunnen we meestal wel uit de voeten met een 2B, B, HB, F, H of 2H potlood. Potloden die zijn geproduceerd in het Verre Oosten zoals China hebben meestal een HB hardheid bestemd voor de Europese promotionele markt. Er zijn echter ook potloden HB die in Europa of de Verenigde Staten zijn vervaardigd. dikwijls duurder, maar ook van hogere kwaliteit. Deze hebben bij een minimale afname mogelijkheden de voornoemde 2B, B, HB, F, H en 2H hardheden te leveren. Een voorbeeld daarvan is het Stabilo merkpotlood. Willen we toch de richting uitgaan van echte specialisatie dan komen we terecht bij exclusieve potloodfabrikanten.

Bestaan er verschillende hardheden?

Wereldwijd zijn er twee hardheid-schalen.

  1. De numerieke schaal (Amerikaans)
  2. De HB grafietschaal. (Europees)
  • Met de numerieke indelingsschaal worden de hardheden in nummers aangegeven. Het loopt van 1-4. (# 1, # 2, # 2 ½, # 3 en # 4). Hoe hoger het cijfer, hoe harder de schrijfkern. Hoe lager het cijfer hoe zachter. De code # 2  staat voor het gemiddelde tussen hard en zacht.De fabrikant heeft zoals eerder in dit artikel is aangegeven bij een zacht potlood minder klei gebruikt bij de productie en meer grafiet. Wanneer we met een zacht potlood een grafietlijn op papier aanbrengen zal deze lijn sneller “doven” vertaal het maar door vervagen. De geschreven tekst of getekende lijnen zijn veel donkerder dan schrijf- of tekenwerk gemaakt met een # 4 (hard) potlood. Een bijkomstigheid is dat je zachte potloden ook vaker moet slijpen.
Potlood uit spijkerbroeken
Potlood uit gerecyclede dienbladen
Voorbeelden van een Amerikaans duurzaam potlood uit resp. gerecyclede bankbiljetten , Gerecyclede spijkerkleding en gerecyclede dienbladen Dit potlood heeft een hardere kern dan de standaard Europese HB potloden.
Vragen over bovenstaande potloden ?

Waarom waren de allereerste # 2 potloden uit het numerieke stelsel geel?

Omstreeks 1890 ontstond er een trend naar gele potloden. Het waren de beste en duurste potloden die er bestonden. De meeste potloden waren niet- of in donkere kleuren geverfd. De gele potloden vielen dus extra op.De HB grafietschaal is voor ons Europeanen een stuk bekender. Wordt in de Verenigde Staten de numerieke schaal gebruikt…..

Wij zijn gewend om de hardheid van een potlood aan te geven in letter-cijfer combinaties zoals bij potloden HB. Potloodfabrikanten gebruiken de letter B (Black) om de zwartheid van de potloodmarkering aan te duiden. De letter F (Fine) laat zich fijner slijpen en is weer net  iets meer geschikt voor een geschreven tekst.

Tekenpotloden maken doorgaans gebruik van het HB-systeem. H-potloden duiden een harde graad aan terwijl B-potloden de zwartheid (of zachtheid) van de lead (potloodkern) aangeven. Laten we het HB-systeem eens nader bekijken:

Relatie numerieke en HB hardheid-schaal

In het algemeen wordt een HB-rangschikking rond het midden van de schaal beschouwd equivalent te zijn aan een # 2 potlood dat de Amerikaanse numerieke rangschikking hanteert. Handig om te weten als je op reis in de USA toevallig een potlood nodig hebt om te schrijven of tekenen. Mogelijk ervaar je als kenner dat er toch weer verschil zit in de hardheden van de Amerikaanse potloodstift.

Vergelijking numerieke- en HB schaal.

Van oudsher willen potloodmakers ons iets vertellen over hun grafiet hardheden door combinaties van letter en cijfers aan te duiden op het potlood zelf.  HB is èn hard èn zwart. HH is bijzonder hard (veel klei en weinig grafiet gebruikt). Je zou er a.h.w. mee op steen kunnen schrijven. Een potloodkern met de aanduiding BBB is echt heel erg zwart. Tegenwoordig gebruiken we een getal dat we voor de letter zetten. Voorbeelden zoals 2B, 4B of 2H. Hieruit kun je opmaken dat 4B zwarter (zachter) is dan 2B en 3H lichter (harder) dan H. 

Eén echte industriestandaard is er niet. Dus een vergelijkbaar # 2 of HB potlood van het ene merk hoeft dus nog niet dezelfde lijnen op papier achter te laten dan schrijf- of tekenwerk van een ander merk. Er zijn zelfs regionale verschillen in de USA of Europa. In Japan geven tekenbureau’ s designers en consumenten de voorkeur aan zachtere potloodstiften. Dus donkere lijnen en geschrift. Daarom schrijft en tekent een HB potloodstift in Japan zachter dan een HB stift die in Europa is gefabriceerd.

Potloden HB Hoe is de huidige HB schaal ontstaan?

Potloden HB. Deze oorspronkelijke Europese hardheid schaal werd bedacht door Koh-i-Noor Hardtmuth die in Tsjechië woonde. Hij bedacht een manier om van grafiet en klei een soort stokken te maken. Die werden verder tot een potlood ontwikkeld. Hij kwam er achter door de samenstelling te veranderen dat je er lichter of donkerder mee kon tekenen of schrijven. Om die verschillen tot uiting te brengen bedachten ze namen voor hun melanges van grafiet en klei.

De HB code werd afgeleid van de namen van de uitvinders, Hardtmuth en Budějovice,  ook wel bekend als Budweis. Een andere hardheid met code F – dus de gradatie die specifiek geschikt was om mooi te kunnen schrijven – werd afgeleid van Franz Hardtmuth.

Later werd dit aangepast naar de Europese schaal die we tegenwoordig kennen, waarbij H staat voor “hard” en B voor “vetgedrukt” staat en dat F nog steeds willekeurig rondhangt tussen H en HB.

Potloden HB Waaruit zijn ze samengesteld?

Potloden HB hebben stiften gemaakt uit klei en grafiet. Wanneer de fabrikant bij het vervaardigen van de stiften meer klei toevoegt, creëert men een harder potlood dan wanneer men minder klei toevoegt en dus meer grafiet. Om de klei en het grafiet tot een geheel te smeden zijn er bindmiddelen nodig. De meest voorkomende bindmiddelen zijn was of natuurlijke polymeren zoals eiwitten of zetmeel.

Wat is het verschil tussen een HB potlood en een F potlood

Een F potlood heeft een dusdanige klei grafiet samenstelling dat het heel fijn schrijft, mooier dan de standaard HB potloden. Toen er nog geen pennen bestonden werd hier dankbaar gebruik van gemaakt. Ook nu nog heeft het F potlood nog steeds bestaansrecht. Denk maar aan het plaatsen van de naam van de tekenaar van een constructie tekening of detailomschrijvingen van doorsnedes.

Waarom breken mijn potloodpunten steeds af?

Kwaliteit

Allereerst natuurlijk de kwaliteit van het potlood. Goedkope HB potloden die in de massa in China zijn geproduceerd tegen lage arbeidslonen zijn een ander verhaal dan potloden van een topmerk als Bruynzeel of Koh-i-noor.  Ook voor de promotionele markt zijn er goede merkpotloden. Dikwijls worden ze bedrukt met een logo of bedrijfsnaam en spreken we over grotere hoeveelheden. De merken BIC en Stabilo zijn uitstekende keuzes.

Voorkom breuk van de potlood kern

Opbergen van uw potloden. Het beste is om uw poloden op te bergen in een houten kistje, etui of potlooddoosje. Waarom? Wanneer potloden op een harde ondergrond vallen zoals een tegelvloer kan de kern binnenin, de potloodstift breken. Het gevolg is dat de punt steeds afbreekt bij het slijpen. Goede merkfabrikanten passen daarom tijdens het productieproces dubbele verlijming toe. Hieronder leest u er meer over.

Onderwijs

De juiste potloodgreep
De juiste potloodgreep

Bij het elementair onderwijs of op kleuterscholen kunnen driehoekige of zeshoekige HB potloden iets toevoegen. Potloden zullen minder snel op een harde ondergrond vallen omdat een ronde doorsnede sneller van tafel rolt en ze ondersteunen het aanleren van de juiste potloodgreep (foto hiernaast) van de kinderen. Voorbeeld van een driehoekig Stabilo potlood

Dubbele verlijming

Sandwich potloodmal
Hier ziet u dat de potloodstiften tussen twee plankjes zijn geklemd. Voor dat de stiften machinaal worden ingelegd, worden de langsgroeven ingespoten met lijm

Bij de productie van merkpotloden wordt hout uit duurzaam beheerde bossen gebruikt (FSC, PEFC gecertificeerd). Veelal neemt men daar cederhout voor. Het is goed te slijpen en breekt niet snel. Wat betekent FSC en PEFC?

Er wordt een sandwich constructie opgebouwd die bestaat uit twee houten plankjes die de lengte hebben van een potlood. De onderste plankjes van deze sandwich worden machinaal voorzien van langs-groeven waarin lijm gespoten wordt om daarna volautomatisch de grafietstiften in te leggen. Nu is de beurt aan de bovenste plankjes, eveneens van gleuven met lijm voorzien.

De beide plankjes worden samengeperst tot een geheel in de vorm van een sandwichconstructie. Deze sandwichconstructies met ieder 10 potloodkernen gaan daarna gedurende een uur in een hete-lucht-trommel. De volgende stap is om ze te snijden in ronde, driehoekige of zeshoekige doorsnedes. Dit snijproces voltrekt zich in twee fasen.

Nu is het tijd om een aantal  beschermende coatings aan te brengen. Deze coatings zijn watergedragen zodat ook in deze eindfase van het proces het milieu hoog in het vaandel staat. De potloden worden nu door volautomatische schuurmachines geslepen en ondergaan daarna een visuele eindcontrole. Alle potloden worden gemarkeerd met de naam van de potloodfabrikant al dan niet voorzien van een hardheidscode. 

Wie gebruiken harde potloden Wie zachte potloden?

Harde potloden.

Architectenbureau’ s ontwerpers maar ook technisch tekenaars gebruiken meestal harde potloden. Bij het maken van technische tekeningen in de werktuigkunde bijvoorbeeld komt het er op neer dat lijnen heel scherp en precies zijn. Het is overigens niet zo dat je met harde potloden niet kunt schetsen of geen donkere en lichte schaduwen kunt creëren.

Zachte potloden

Kunstenaars houden van zachte potloden. Zij werken met verschillende tonen en diverse arceringen. Hoewel ze voor de opzet van de tekening ook wel een hard potlood gebruiken, zeg maar de grove schets zullen ze al snel naar het zachte potlood grijpen.

In de praktijk is het natuurlijk zo dat niet één designer, architect of kunstenaar werkt met slechts één hardheid. Zij willen accenten in hun ontwerp of tekening tot uiting brengen. En daar heb je meerdere hardheden voor nodig.  

En als u het nog steeds niet zeker weet…

Elco meter
De set van Elcometer 3080 hardheidstestpotloden is een eenvoudige maar effectieve techniek om de hardheid van vele coatings te evalueren.
De potloodlezer, van tevoren gemaakt door gebruik te maken van de speciale puntenslijper en deze op fijn schuurpapier (400 kwaliteit) te wrijven, wordt onder een hoek van 45 ° gehouden en met gelijkmatige druk op het monster gedrukt, waarbij een oppervlakkig spoor achterblijft of de vernietiging veroorzaakt naar het substraat.

Als u het nog steeds niet zeker weet, zou een potlood van # 2 of HB prima moeten werken voor uw behoeften op kantoor. Voor tekenen en schetsen is het een goed idee om een reeks potloden met verschillende hardheidsniveaus te hebben

Het vinden van wat het beste past bij uw eigen artistieke en schrijfbehoeften is meestal een kwestie van persoonlijke voorkeur en het experimenteren met verschillende merken potloodsoorten.

Een veel toegepaste methode is ook om een aantal potloden van verschillende hardheden te laten uitproberen door uw kantoorpersoneel alvorens een definitieve keuze te maken.

Er bestaan natuurlijk ook professionele mechanische potloodtesten. Bijvoorbeeld uitgevoerd met een Elcometer. Meer weten?

Wat is een grafiet potlood?

De naam grafietpotlood wordt meestal in een adem genoemd met het potlood voor alledaags gebruik. Maar er zijn ook nog andere soorten potloden, zoals houtskoolpotloden en krijtachtige potloden. Grafiet  is een soort natuurlijke koolstof.

De voorloper van het grafietpotlood was de zilverstift. Deze was duur en bovendien veel moeilijker in gebruik dan het grafietpotlood en het getekende of beschrevene was niet te verwijderen met een gum. Dus er was behoefte aan een goedkopere samenstelling, iets waar je gemakkelijker mee kon schrijven, schetsen of tekenen.

In eerste instantie was ook grafiet rond het jaar 1500 erg duur. De Franse scheikundige Conté vond echter een manier uit om amorf grafiet te mengen met klei. Daaruit ontstonden weer de diverse hardheden zoals eerder besproken in dit artikel.  

overige potloden

Eigendomsrechten

AH Holding B.V. behoudt zich alle eigendomsrechten en andere rechten voor van Promotoday.nl en informatie via Promotoday.nl omtrent de aangeboden producten. Zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van AH Holding B.V. is het niet toegestaan informatie en/of huisstijl te kopiëren, te vermenigvuldigen of te bewerken anders dan voor persoonlijk, niet commercieel gebruik. Niets uit de tekst of foto´s in de website van Promotoday.nl mag op enige wijze worden vermenigvuldigd en/of openbaar worden gemaakt.